Kantonrechters en rechters-commissarissen die met deze taak zijn belast, besteden er weinig tijd aan en zijn er niet in gespecialiseerd. Dat zeggen diverse deskundigen en betrokkenen bij bewindvoering.

,,Kantonrechters houden slechts marginaal toezicht'', zegt voorzitter H. Geerdes van het Landelijk Overleg van Kantonsectorvoorzitters. Volgens hem is er alleen sprake van ,,een oogje in het zeil houden''.

K. Blankman, universitair docent privaatrecht en lid van een commissie die de kantonrechters heeft geadviseerd, meent: ,,Het toezicht hoort niet bij rechters thuis.'' De bewindvoerders beheren volgens hem het geld van ,,heel kwetsbare mensen''.

H. Dethmers, secretaris van het landelijke overleg rechters-commissarissen insolventies (RECOFA): ,,De grote vraag is of we rechters het toezicht moeten laten houden. Moet de rechter niet alleen beslissingen nemen? Is toezicht wel een taak die bij een rechter hoort?''

Kantonrechters zouden elk jaar een overzicht moeten krijgen van een onderbewindgestelde, maar volgens Blankman gebeurt het ook vaak dat rechters genoegen nemen met één verslag per vijf jaar.

,,Het toezicht laat zeer te wensen over'', zegt M. Kooi, voorzitter van de Branchevereniging voor Professionele Bewindvoerders en Inkomensbeheerders.

Er zijn twee vormen van onderbewindstelling, het zogeheten beschermingsbewind en het schuldsaneringsbewind. Deze worden respectievelijk opgelegd door de kantonrechter en de rechtbank. De eerste is bedoeld voor mensen die geestelijk of lichamelijk niet in staat zijn hun eigen financiële belangen te behartigen.

Eerder deze week ging een stichting in Amsterdam failliet die het geld beheerde van circa driehonderd mensen die onder bewind waren gesteld. Het geld van deze mensen, die door de kantonrechter onder bewind zijn gesteld, is verdwenen. Deze stichting, De Opstap, laat een schuld achter van acht ton.

De gedupeerden zijn onder anderen dementerende bejaarden, verstandelijk gehandicapten en verslaafden. Per jaar worden circa achtduizend mensen onder zogeheten beschermingsbewind geplaatst.